Nang malaman ni Luz na madalas na magkasama si Delfin at Celia sa bayan, nahirapan siya ngunit mas pinili niyang manahimik. Isang gabi, nilapitan niya si Delfin at nagmakaawa:
"Delfin, kung ang pag-ibig mo sa akin ay nagbago na, sabihin mo na. Mas gugustuhin ko pang malaman ang totoo kaysa ako’y mabuhay sa kasinungalingan."
Sumagot si Delfin ngunit ang kanyang mga salita ay puno ng pag-aalinlangan. Sabi niya, "Hindi ako nagbago, Luz. Ngunit... ikaw ay tahimik, si Celia ay masaya. Hindi ko alam kung saan ako tunay na sasaya." buod ng salawahang pag ibig ni lope k santos.iso
Dito pumasok ang konsepto ng salawahang pag-ibig — hindi lamang ito "dalawang pag-ibig" kundi ang kawalan ng katatagan ng puso. Si Delfin ay nahahati sa dalawa: kay Luz (katatagan, kahirapan, katapatan) at kay Celia (kasiyahan, kayamanan, panganib).
Sa huli, pinili ni Delfin si Celia. Iniwan niya si Luz na umiiyak, bitbit ang mga pangakong binali. Nang malaman ni Luz na madalas na magkasama
Si Lope K. Santos ay kilala bilang "Ama ng Balarilang Tagalog." Ngunit higit pa sa kanyang kontribusyon sa gramatika, siya ay isang Nobelista at manunulat ng maikling kuwento na humarap sa mga isyung panlipunan at moral noong unang bahagi ng ika-20 siglo. Ang kuwentong "Salawahang Pag-ibig" (literal na "Dalawang Pag-ibig" o "Pag-ibig na Salawahan") ay isang klasikong halimbawa ng kanyang likhang pampanitikan na tumatalakay sa kataksilan, pagkalito sa puso, at trahedya ng maling pagpili.
Paunang paalala: Dahil ang orihinal na akda ay nasa pampublikong dominyo ngunit hindi gaanong naipapamahagi sa digital na anyong .iso, ang buod na ito ay batay sa mga kilalang pagsusuri at sangguniang pampanitikan sa mga akda ni Lope K. Santos. Sabi niya, "Hindi ako nagbago, Luz
Ang "Salawahang Pag-ibig" ay isang maikling kwentong nagsasalaysay ng pagsubok sa katapatan ng isang mag-asawa dahil sa pagdating ng isang dating kasintahan. Ang pangunahing tauhan ay si Guevarra, isang tapat na asawa kay Nena. Isang araw, biglang dumating si Rogelio, ang dating nobyo ni Nena na galing sa ibang bansa. Si Rogelio ay mayayaman, guwapo, at naghahangad na mabawi si Nena. Sa halip na magselos o magalit, pinili ni Guevarra na subukan ang puso ng kanyang asawa. Hinayaan niyang magkita at mag-usap sina Nena at Rogelio, na para bang sinusukat niya kung saan talaga nakatuon ang puso ni Nena. Sa huli, ipinakita ni Nena ang kanyang tunay na pagmamahal kay Guevarra sa pamamagitan ng pagtanggi kay Rogelio. Ipinamalas ng kwento na ang tunay na pag-ibig ay nasusubok sa harap ng tukso at nagtatagumpay sa pamamagitan ng tiwala at katapatan.