Arkanul Iman 6 Somali Here
"Allaahumma aaminnaa bil Qur’aan, wa rusulika, wa malaa'ikatika, wa yaumil aakhir, wa bil qadari khayrihi wa sharrihi."
Somali: "Allehow, nagu xooji iimaanka lixda rukun. Naga dhij quluubta kuwa rumaystay."
Waa inaad rumaysatid inuu Allaah u soo dejiyey Kutub (Buugaag) Nebiyada si ay dadka ugu hanuuniyaan. Kutubta la xusay ee Qur'aanku yidhi:
Fiiro gaar ah: Kutubtii hore waa la beddelay (Tahriif). Sidaa darteed, Allaah wuxuu soo dejiyey Qur'aanka keliya oo ilaalinaya (Al-Hifz). Qur'aanku waa kitaabkii ugu dambeeyey oo aan nabaad guulaysan.
Dadka Soomaalidu waxay tiraahdaa: "Qur'aanku waa hoggaanka nololeed, hadaan raacno waanu hanuunsannahay."
Malaa'igtu waa makhluuqo ka samaysan nuur (ifriiq), oo aan cunin, cabbin, ama galmo lahayn. Eebe ayaa ku abuuray inay adeegaan oo ay fuliyaan amarkiisa. Qofka Muslimku waa inuu rumaystaa jirkooda, sifooyinkooda, magacyadooda, iyo shaqooyinkooda kala duwan.
Malaa'igta caanka ah iyo waajibaadkooda:
Faa'iido: Rumaynta Malaa'igta waxay keentaa in Muslimku xishoodo dembiga, maadaama uu og yahay in Malaa'igtu joogto kormeerayso.
Waa in la rumaysadaa in Alle soo dejiyay Kutub (wargeysyo) Nebiyadiisa si uu u hanuuniyo dadka. Kutubtaas waxaa ka mid ah:
Arkaanta iimaanka (the pillars of faith) in Islam consist of six fundamental beliefs that every Muslim must hold. In Somali, these are referred to as "Lixda Tiir ee Iimaanka". According to Wajibad , the six pillars are:
Rumeynta Alle (SWT): Belief in the existence and oneness of Allah.
Rumeynta Malaa'igtiisa: Belief in His angels (such as Gabriel and Michael).
Rumeynta Kutubtiisa: Belief in His revealed holy books (such as the Quran, Torah, and Gospel). Rumeynta Rusushiisa: Belief in His messengers and prophets. Rumeynta Maalinta Aakhiro: Belief in the Day of Judgment.
Rumeynta Qadarka: Belief in divine decree, including both the good and the bad.
Halkan waa maqaal qoto dheer oo ku saabsan Lixda Tiir ee Iimaanka (Arkanul Iman), kaas oo ah aasaaska iyo rukunka koowaad ee qofka Muslimka ah looga baahan yahay inuu si dhab ah u rumeeyo. Maqaalka Lixda Tiir ee Iimaanka (Arkanul Iman)
Iimaanku waa waxa u dhexeeya addoonka iyo Rabbigiis, waana rukunka ugu muhiimsan ee qofka loogu yeero "Mu'min." Sida ku cad Xadiiskii caanka ahaa ee Jibriil (C.S), markii uu weydiiyey Nabiga (N.N.K.H) waxa uu yahay iimaanku, Nabigu wuxuu ku jawaabay: "Waa inaad rumeysid Alle, Malaa'igtiisa, Buugaagtiisa, Rasuulladiisa, Maalinta dambe, iyo Qadarka khayrkiisa iyo sharkiisaba inuu Alle xaggiisa ka yimid." Masjid ar-Rahmah. 1. Rumaynta Alle (Iimaan Billah)
Waa rukunka ugu horreeya uguna weyn. Waxay ka dhigan tahay in qofku si dhab ah u rumeeyo in Alle yahay Midka kaliya ee leh abuurista, maamulka caalamka, iyo cibaadada Yusuf / Cat Stevens. Iimaanka Alle wuxuu u qaybsamaa saddex qaybood oo muhiim ah:
Tawxiidka Rububiyada: In Alle yahay Rabbiga, Abuuraha, iyo Maamulaha wax walba.
Tawxiidka Uluuhiyada: In Alle kaliya loo gooni yeelo cibaadada (Salaadda, Ducada, iyo Baryada).
Tawxiidka Asmaa’u wa Sifaat: In Alle loo rumeeyo magacyadiisa iyo sifooyinkiisa suubban ee ku soo arooray Qur’anka iyo Sunnada Slideshare. 2. Rumaynta Malaa'igta
Malaa'igtu waa makhluuq Alle ka abuuray nuur, kuwaas oo aan marna Alle ku caasiyin, una fuliya amarradiisa si degdeg ah. Inkasta oo aynu indhaha ku arki karin, haddana waa inaan rumeysnaannaa jiritaankooda iyo shaqooyinka loo xilsaaray, sida: Jibriil (C.S): Waxyiga u keenayay Nabiyada. Miikaa'iil: Roobka iyo dhirta u xilsaaran.
Malaa'igta loo xilsaaray qorista camallada dadka (Raqiib iyo Catiid). 3. Rumaynta Buugaagta (Kutubta) arkanul iman 6 somali
Alle wuxuu soo dejiyey kutub isdaba-joog ah si uu dadka ugu hanuuniyo jidka toosan. Waxaa ka mid ah:
Qur’anka Kariimka ah: Buuggii u dambeeyey ee loo soo dejiyey Nabigeena Muxammad (N.N.K.H), waana kan kaliya ee Alle ballan-qaaday in la ilaalin doono. Tawreed: Loo soo dejiyey Nabi Muuse (C.S). Injiil: Loo soo dejiyey Nabi Ciise (C.S). Zabuur: Loo soo dejiyey Nabi Daauud (C.S). 4. Rumaynta Rasuullada
Si dadka looga saaro mugdiga loona horseedo iftiinka, Alle wuxuu soo diray boqolaal kun oo Nabi iyo Rasuul. Qofka Muslimka ah ma kala sooco Nabiyada, balse wuxuu rumeysan yahay in dhammaantood ay sideen farriin hal ah: "In Alle kaliya la caabudo". 5. Rumaynta Maalinta Dambe (Qiyaamaha)
Waa rumeynta in nolosha adduunku ay dhammaan doonto, dadkana la soo soco-bixin doono si loogu xisaabiyo wixii ay qabteen. Maalintaas dadku waxay u qaybsami doonaan kuwo Janada gala iyo kuwo Naarta lagu ciqaabo, iyadoo cadaaladda Alle ay hirgali doonto. 6. Rumaynta Qadarka (Khayr iyo Shar)
Waa in la rumeeyo in wax kasta oo dhacaya—ha noqoto mid wanaagsan ama mid xun—ay ku dhacaan aqoonta iyo rabaaniimada Alle. Qadarku wuxuu qofka barayaa sabarka marka dhib ku habsado iyo shukriga marka uu nimco helo, isagoo og inaan marna la dhaafiyeen wixii loo qoray.
Gunaanad:Lixdan tiir ma aha oo kaliya ereyo la dhoho, balse waa caqiido qalbiga ku xiran oo hagta hab-dhaqanka qofka Muslimka ah. Qofka rumeeya lixdan rukun wuxuu helayaa xasilooni nafsi ah iyo badbaado labada adduunba.
Ma jeceshahay inaan si gaar ah uga hadalno mid ka mid ah tiirarkan ama aan ku daro tusaalooyin dheeraad ah oo ku saabsan sida loo xoojiyo iimaanka?
Chapter 3 - The 6 Pillars of Iman (Faith) - Masjid ar-Rahmah
Tiirkan waxaa dadka qaarkood qalad u fahmaan. Waa inaad rumaysatid in Allaah Horay u og yahay wax kasta oo dhici doona, uuna qoray Lawxul Mahfuud (Loohe Ilaalinta).
Qaybaha Iimaanka Qaddarka:
Tusaale: Adigu waxaad doonanaysaa inaad soo qaaddo ama dhaafto Biyaha. Wadada (Qaddarka) waa la og yahay, laakiin doorashada waxay adiga kuu tahay.
Fahamka Soomaali: "Qaddarku waa sir Ilaahay, laakiin Camalku (ficilku) waa masuuliyad."
Title: Ilaahey Miyaan Run ahaantii U Aaminsanahay? Fasiraadda Arkanul Iman (6da Tiir ee Iimaanka)
Intro: As-salaamu calaykum qaaligey! Waxaa la yiraahdaa Iimaanku waa ka wadataa qalbiga, ku qira luuqada, kuna camalfala jirku. Laakiin bal su'aal weydii naftaada: Maxay tahay waxa la iga rabay in aan rumeysanahay?
Jawaabtu way cad tahay: Waa Arkanul Iman ee ah lixda tiir ee iimaanka. Qof Muslim ah oo iimaan leh waa inuu dhab ahaan u rumeysan yahay lixdan shay.
Aan si kooban oo macquul ah u kala hadalno 6daas tiir.
1. Iimaanka Ilaahay (Allah) Tiirka koowaad waa inaan rumaysanahay inuu jiro Eebbe (Allah) oo keligii ah. Isagu ma dhalin, lamana dhalin; ma lahan shariik ama dhig. Waa Kan wax khalqay, wax arsaaqay, wax nooleeya, wax dhimiya. Waxaan rumaysanahay in Isagu (Subxaana watacaalaa) yahay xaaqilkiisa kaliya.
2. Iimaanka Malaa'igta Waa inaan rumaysanahay inay jiraan makhluuqo Ilaahay ka mid ah oo ka samaysan nuur. Ma arki karno, laakiin way jiraan. Waxaa ka mid ah Jibriil (oowanka Malaa'igta), Malkul mowt (wakhti dhimashada ruuxa qaada), iyo kuwa kale oo leh hawl kala duwan.
3. Iimaanka Kutubta (Buugaagta) Waa inaan rumeysanahay in Ilaahay soo dejiyay Kutub (Buugaag) kuwa uu dadka ku hanuuniyo. Waxaa ka mid ah:
Dadka hadda waxa waajib ku ah inay raacaan oo keliya Quraanka, waana kitaabkii ugu dambeeyay. Waa inaad rumaysatid inuu Allaah u soo dejiyey
4. Iimaanka Nabiyada iyo Rususha Waa inaan rumaysanahay in Ilaahay u soo diray Nabiyo iyo Rasuul (fariyeyaal) dadka si ay ugu sheegaan xaqa. Waxay ku wada dhaqmeen Diinta Islaamka. Ninka ugu horreeyay waa Nuuux C.S., kan ugu dambeeyayna waa Muxammad (SCW). Tiradooda Ilaahay ayuu og yahay, laakiin waxaan waajib u ahayn inaan magacaabno 25 Nabi oo Quraanka ku xusan.
5. Iimaanka Maalinta Qiyaamaha Waa inaan rumaysanahay in maalin ay dhacdo Qiyaamaha (Dabayaaqada Dunida). Markaas waxaa la soo nooleeyaa dhamaanteed, lana xisaabtamayaa camalkayagii. Kuwa wanaagsan waxay geli Jannada, kuwa xumaana waxay geli Naarta (Jahannamo). Rumeeynta Qiyaamaha ayaa dadka ku dhiirigelisa inay falaan wanaag.
6. Iimaanka Qadarka (Qaddarka & Qadarka) Taasi waa inaan rumaysanahay in wax walba oo dhaca – wanaag iyo shar, faa'iido iyo dhibaato – ay qoran tahay Qaddarka Ilaahay (ilmahii hore). Isaga oo og waxa dhacaya, awoodda leh, Abuuraha wax walbo. Laakiin taas macnaheedu maaha inaannu camal lahayn. Adiga waxaad leedahay ikhtiyaar (doorasho) iyadoo Ilaahay og yahay waxa aad dooranaysid.
Gabagabo: Markaad si dhab ah u rumeysantahay lixdan tiir, qalbigaagu wuu nastaqayaa. Waxaad ahaanaysaa qof xasiloon oo kalsooni ku leh Ilaahay.
Sida ay hadithka Nabiga (SCW) noo sheegay: "Iimaanku waa inaad rumeysantahay Ilaahay, Malaa'igtiisa, Kutubtiisa, Rususha, Maalinta Qiyaamaha, iyo Qadarka (waxa wanaagsan iyo waxa xun)."
Haddaba aan isweydiino: Miyaan ku qanacsanahay culayska iimaankan? Ma tahay qof kaliya dhaha "waan rumaysanahay", mise rumaysnaantaadu waxay kaa dhalinaysaa camal wanaagsan?
Mahadsanidiin! Fadlan tan la wadaag asxaabtaada si faa'iido ugu yeeshaan.
Waa iyo bille, mahad waxaa iska leh Ilaahay.
Tiirarka Iimaanka (Arkanul Iman) waa lixda aasaas ee caqiidada Islaamka, waana kuwa qofka Muslimka ah looga baahan yahay inuu si dhab ah qalbiga uga rumeeyo si uu mu'min dhab ah u noqdo. Lixda Tiir ee Iimaanka (Arkanul Iman) Rumaynta Allaah (Iimaan Billaah):
Waa in la rumeeyo in Allaah yahay kan kaliya ee xaqqa lagu caabudo, isaguna uu yahay abuuraha kownka. Waxay ka dhigan tahay in la rumeeyo midnimadiisa (Tawxiidka) iyo sifooyinkiisa sareeya sida naxariista iyo awoodda. Rumaynta Malaa'igta (Iimaan bil-Malaa'ikah):
Waa in la rumeeyo jiritaanka malaa'igta, oo ah addoomo Allaah ka abuuray nuur. Waxay fuliyaan amarada Eebbe, waxaana ka mid ah Jibriil (keenay waxyiga), Israafiil (afuufaya buunka), iyo kuwa qora camallada dadka. Rumaynta Kutubta (Iimaan bil-Kutub):
Waa in la rumeeyo dhammaan kutubtii Allaah u soo dejiyey rusushiisa si ay dadka u hanuuniyaan. Kutubtaas waxaa ugu dambeeyey Qur'aanka Kariimka ah
, oo ah midka lagu khatimay kutubtii hore sida Tawraad, Injiil, iyo Sabuur. Rumaynta Rususha (Iimaan bir-Rusul):
Waa in la rumeeyo dhammaan nabiyadii iyo rasuulladii Allaah soo diray si ay dadka ugu yeeraan jidka toosan. Waxaa ugu dambeeyey Nabigeenna Muxammad (NNKH) Rumaynta Maalinta Qiyaamaha (Iimaan bil-Yawmil Aakhir):
Waa in la rumeeyo in maalin uun dunidan ay dhammaan doonto, dadkana la soo saari doono si looga abaal-mariyo camalkoodii (samaan ama xumaan). Waxaa jirta xisaab, janno, iyo naar. Rumaynta Qaddarka (Iimaan bil-Qadar):
Waa in la rumeeyo in wax kasta oo dhacaya, hadday tahay khayr ama shar, ay ku dhacaan qaddarta iyo cilmiga Allaah. Tani waxay qofka siisaa samir marka ay dhibaato ku timaaddo iyo mahadnaq marka uu khayr helo. Farqiga u dhexeeya Iimaanka iyo Islaamka Tiirarka Islaamka
(sida salaadda iyo soonka) ay yihiin camallada muuqda ee qofku qabto, Tiirarka Iimaanku
waa camallada qarsoon ee qalbiga ku xiran ee la xiriira caqiidada iyo rumaynta.
Ma u baahan tahay sharaxaad intaas ka sii dheer oo ku saabsan mid ka mid ah tiirarkan, mise waxaad doonaysaa tusaalooyin ku saabsan sida loo xoojiyo iimaanka? The pillars of Iman - Wajibad - WordPress.com
Arkanul Iimaan (Tiirarka Iimaanka) waa lixda rukun ee aasaaska u ah caqiidada Islaamka, qof kasta oo Muslim ahna waxaa laga rabaa inuu si dhab ah ugu rumeeyo qalbigiisa Noor Academy Lixda tiir ee Iimaanka waa: Rumaynta Alle (Belief in Allah): Fiiro gaar ah: Kutubtii hore waa la beddelay (Tahriif)
Waa in la rumeeyo in Alle yahay mid kaliya oo aan lala wadaagin cibaadada, isagaana abuuray wax kasta. Rumaynta Malaa'igta (Belief in Angels):
Waa in la rumeeyo in Alle ka abuuray nuur, ayna yihiin addoomo adeeca amarradiisa iyagoon marnaba caasin. Rumaynta Kutubta (Belief in Books):
Waa in la rumeeyo kutubtii Alle u soo dejiyay rasuulladiisa si ay dadka ugu hanuuniyaan, sida Qur'aanka, Tawraad, Injiil, iyo Zabuur. Rumaynta Rasuullada (Belief in Messengers):
Waa in la rumeeyo dhamaan nabiyadii iyo rasuulladii Alle u soo diray bani-aadamka laga soo bilaabo Nabi Aadam ilaa Nabi Muxammad (NNKH). Rumaynta Maalinta Aakhiro (Belief in the Last Day):
Waa in la rumeeyo in dadka la soo nooleyn doono maalinta qiyaame si loogu xisaabiyo wixii ay aduunka ku soo qabteen. Rumaynta Qadarka (Belief in Divine Decree):
Waa in la rumeeyo in wax kasta oo aduunka ka dhaca, ha ahaadeen wanaag ama xumaan, ay ku dhacaan rabitaanka iyo qoraalka Alle. Masjid ar-Rahmah | Mosque of Mercy
Chapter 3 - The 6 Pillars of Iman (Faith) - Masjid ar-Rahmah
Arkanul Iman (Tiirarka Iimaanka) waa lixda rukumni ee udub-dhexaadka u ah caqiidada qofka Muslimka ah. Haddii mid ka mid ah tiirarkan la waayo, iimaanka qofku ma dhammaystirna. Waxaa lagu sifeeyay Xadiiskii caanka ahaa ee Jibriil (C.S) markii uu Rasuulka (NNKH) weydiiyay macnaha iimaanka. Lixda Tiir ee Iimaanka (Arkanul Iman)
Arkanul Imaan (tiirarka iimaanka) waa lix tiir oo aasaas u ah rumeeyaha Islaamka ah. Qof kasta oo Muslim ah waxaa ku waajib ah inuu si dhab ah u rumeeyo lixdan qodob si uu iimaankiisu u noqdo mid dhammaystiran Lixda tiir ee Iimaanka waa: Rumeynta Alle (Iimaanka Alle):
Waa in la rumeeyo in Alle yahay mid kaliya, asagaana iska leh abuurista iyo maamulka caalamka. Ma jiro cid kale oo mudan in la caabudo isaga mooyee. Rumeynta Malaa'igta:
Waa in la rumeeyo jiritaanka malaa'igta oo ah makhluuqaad Alle ka abuuray nuur, kuwaas oo aan waligood Alle caasin, fuliyana amarradiisa. Rumeynta Kutubta:
Waa in la rumeeyo kutubta Alle u soo dejiyay rasuulladiisa si ay dadka ugu hanuuniyaan, kuwaas oo uu ka mid yahay Quraanka Kariimka ah Rumeynta Nabiyada iyo Rasuullada:
Waa in la rumeeyo dhammaan rasuulladii Alle soo diray, laga soo bilaabo Nabi Aadam ilaa Nabi Muxammad (NNKH) oo ah khatamul anbiyaa (dhammaadka nabiyada). Rumeynta Maalinta Qiyaamaha:
Waa in la rumeeyo in dunidan ay dhammaan doonto, dadkana la soo sarakicin doono si loogu xisaabiyo wixii ay qabteen. Rumeynta Qadarka (Khayrkiisa iyo Sharkiisaba):
Waa in la rumeeyo in wax kasta oo dhacaya ay ku dhacayaan aqoonta iyo qorshaha Alle. Masjid ar-Rahmah | Mosque of Mercy
Ma u baahan tahay faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan mid kasta oo ka mid ah
Chapter 3 - The 6 Pillars of Iman (Faith) - Masjid ar-Rahmah
Hordhac: Diinta Islaamku waxay ku dhisan tahay labo sal oo waaweyn: Arkanul Islaam (Tiirarka Islaamka) oo ah kuwa fal-dhabeedka (taariikhda) ah, iyo Arkanul Iman (Tiirarka Iimaanka) oo ah kuwa rumaynta (aqiidada) ah. Iimaan xumeeynimo kuma dhismo ilaa uu qofku rumaysto lixda tiir ee hoos ku qoran, sida uu Sayiduna Jibriil (AS) ugu sheegay Nebiga (SCW) hadiiska caanka ah.
Qoraalkan waxaan ku faalloon doonaa lixda tiir ee iimaanka, macnahooda, caddaynta Qur'aanka iyo Sunnada, iyo saamaynta ay ku leeyihiin nolosha Muslimka.